فراری SC40، لامبورگینی فنومنو و کیا EV4 در فهرست برندگان رد دات ۲۰۲۶ عنوان Best of the Best را به دست آوردهاند؛ بالاترین نشان شاخه طراحی محصول این رقابت. کنار هم قرار گرفتن یک فراری اختصاصی، یک سوپراسپرت با تولید محدود و یک خودروی برقی چهاردر نشان میدهد که داوری طراحی، به یک کلاس خودرو یا یک برداشت مشخص از زیبایی محدود نیست.
فهرست معرفیشده، محصولات دیگری از کیا، جنسیس، برابوس و کوپرا را نیز در بر میگیرد؛ از خودروی چندمنظوره و برقی PV5 تا گرندتورر تمامکربنی برابوس بودو و دو کانسپت متفاوت جنسیس. گزارش مبنا با تاریخ جمعه ۱۵ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۸:۰۹ منتشر شده است. اطلاعات منبع رسانهای و نشانی اینترنتی آن در دادههای ارائهشده درج نشده و به همین دلیل امکان افزودن پیوند منبع بدون جعل اطلاعات وجود ندارد.
برندگان رد دات ۲۰۲۶ چه جایزهای گرفتهاند؟
رد دات یا Red Dot Design Award رقابتی آلمانی است که سابقه برگزاری آن به سال ۱۹۵۵ بازمیگردد. موضوع این جایزه فقط خودرو نیست و محصولات گوناگون بر پایه کیفیت طراحی، نوآوری و عملکرد ارزیابی میشوند. بنابراین اهمیت حضور خودروها در این فهرست، به جایگاه آنها بهعنوان یک محصول طراحیشده مربوط است، نه صرفاً جایگاهشان در صنعت حملونقل.
این رقابت سه شاخه اصلی دارد: طراحی محصول یا Product Design، طراحی برند و ارتباطات یا Brands & Communication Design و طراحی مفهومی یا Design Concept. معیارهای هر شاخه متناسب با موضوع آن تعیین میشود. در بخش طراحی محصول، دو عنوان Red Dot Winner و Red Dot Best of the Best اهمیت دارند که دومی بالاترین سطح جایزه این شاخه است.
برای خواندن درست نتایج باید این مرزبندی را حفظ کرد. دریافت رد دات به معنای سریعترین، ایمنترین یا قابلاعتمادترین بودن یک خودرو در برابر همه رقبا نیست. همچنین جایزه یک کانسپت را نمیتوان معادل تأیید کیفیت یک خودروی تولیدی دانست. جدول زیر جایگاه مدلهای معرفیشده را با همین تفکیک نشان میدهد.
| خودرو | شاخه یا عنوان جایزه | ویژگی شاخص مطرحشده |
|---|---|---|
| فراری SC40 | Best of the Best در طراحی محصول | پروژه اختصاصی بر پایه فراری 296 GTB |
| لامبورگینی فنومنو | Best of the Best در طراحی محصول | سوپراسپرت ویژه با تولید محدود به ۲۹ دستگاه |
| کیا EV4 | Best of the Best در طراحی محصول | تناسبات متفاوت در بدنه چهاردر و نسخه هاچبک |
| کیا PV5 | Red Dot Winner در طراحی محصول | ساختار ماژولار برای کاربریهای گوناگون |
| جنسیس GV60 ماگما | جایزه طراحی محصول رد دات ۲۰۲۶ | ترکیب هویت لوکس با طراحی پرفورمنس |
| برابوس بودو | Red Dot Winner در طراحی محصول | گرندتورر ۲+۲ نفره با بدنه تمامکربنی |
| کوپرا راوال | Red Dot Winner در طراحی محصول | خودروی برقی شهری با تناسبات اسپرت |
| جنسیس X اسکورپیو کانسپت | جایزه رد دات ۲۰۲۶ در طراحی مفهومی | آفرودر الهامگرفته از عقرب با پیشرانه V8 |
| جنسیس ماگما GT کانسپت | جایزه رد دات ۲۰۲۶ در طراحی مفهومی | گرندتورر دونفره با تناسبات موتوروسط |
این تنوع نشان میدهد برای بررسی طراحی باید فراتر از شکل چراغ و جلوپنجره رفت. تناسبات کلی، نحوه شکلگیری سطوح، مواد بهکاررفته، مدیریت جریان هوا و چگونگی قرار گرفتن اجزای فنی در بدنه، همگی بخشی از هویت بصری خودرو هستند؛ حتی اگر نتیجه نهایی ظاهری ساده و کماغراق داشته باشد.
فراری و لامبورگینی؛ دو برداشت از طراحی سوپراسپرت
فراری SC40؛ بدنهای تازه روی پایه فنی 296 GTB
فراری SC40 محصول برنامه Special Projects است؛ مسیری که به مشتریان خاص فراری امکان سفارش خودرویی کاملاً اختصاصی و منحصربهفرد میدهد. در چنین پروژهای، هدف صرفاً افزودن چند قطعه تزئینی نیست. آزادی بیشتر در شکلدهی بدنه اجازه میدهد هویت شناختهشده برند در قالبی متفاوت بازآفرینی شود و ارتباطی تازه با ریشههای طراحی آن شکل بگیرد.
پایه فنی SC40 را فراری 296 GTB تشکیل میدهد و پیشرانه، شاسی و مجموعه انتقال قدرت آن نیز از همین مدل گرفته شدهاند. تمایز اصلی در بازطراحی گسترده بدنه است. خطوط هندسی مشخص و حجمهای نسبتاً زاویهدار، به این فراری شخصیتی دادهاند که با سطوح نرم و منحنی بسیاری از سوپراسپرتهای امروزی فاصله دارد.
اهمیت SC40 در همین جداسازی نسبی هویت بصری از پایه فنی دیده میشود. طراحان بدون تغییر مبنای مهندسی معرفیشده، تصویری متفاوت ساختهاند. پروژه اختصاصی نیز نسبت به یک محصول تولید انبوه، آزادی بیشتری در برابر محدودیتهای همیشگی تولید و بازاریابی فراهم میکند. عنوان Best of the Best این خودرو به کیفیت طراحی آن مربوط است، نه ادعای برتری فنی بر 296 GTB یا دیگر رقبا.
لامبورگینی فنومنو؛ پیوند فرم تندوتیز با نیازهای فنی
لامبورگینی فنومنو که تولیدش به ۲۹ دستگاه محدود شده، مسیر دیگری را دنبال میکند. بدنه عریض، خطوط تیز، سطوح شکسته و فرم ویژه چراغها، همان بیان تهاجمی آشنای لامبورگینی را تقویت میکنند. این مجموعه حتی در حالت توقف نیز قرار است حس تحرک و قدرت را منتقل کند؛ بدون آنکه نشانههای اصلی برند کنار گذاشته شوند.
با این حال، ظاهر نمایشی همه ماجرا نیست. دماغه بسیار کمارتفاع، بخش عقب کشیده و مجاری متعدد عبور هوا، با مدیریت آیرودینامیک، خنککاری و پایداری ارتباط دارند. اهمیت طراحی فنومنو در همراه کردن این نیازهای واقعی با فرم بدنه است. این برنده Best of the Best هم ادامه زبان شناختهشده لامبورگینی محسوب میشود و هم نشانهای از مسیر احتمالی تحول آن ارائه میکند.
کیا EV4 و PV5؛ طراحی برقی با دو اولویت متفاوت
EV4؛ فاصله گرفتن از قالب تکراری کراساوورها
کیا EV4 در میان برندگان بالاترین نشان طراحی محصول، به دلیل انتخاب فرم بدنه جایگاه متفاوتی دارد. در بازاری که بسیاری از خودروهای برقی با قالب کراساوور معرفی میشوند، کیا برای این مدل چهاردر سراغ تناسباتی رفته که تلاش میکنند میان سدان کلاسیک و خودروی برقی امروزی ارتباط برقرار کنند.
بدنه کشیده، دماغه کوتاه، کابین جلوآمده و امتداد بخش عقب، عناصر اصلی این ترکیب هستند. اهمیت آنها فقط به متفاوت دیده شدن محدود نمیشود؛ تناسبات بدنه با کاهش مقاومت هوا و الزامات آیرودینامیکی نیز ارتباط دارند. به این ترتیب، فرم خودرو قرار نیست پوششی مستقل از نیازهای فنی باشد، بلکه بخشی از پاسخ طراحی به همان نیازهاست.
نسخه هاچبک EV4 همین نگاه را در ابعادی جمعوجورتر ادامه میدهد. وجود دو فرم بدنه نشان میدهد زبان بصری کیا الزاماً به یک قالب محدود نیست. تفاوت این رویکرد با رفتن به سمت شکلی واحد برای همه محصولات برقی، در تنوعی است که میتواند به انتخابهای بازار اضافه کند؛ بدون آنکه پیوستگی هویت طراحی برند از بین برود.
PV5؛ وقتی فضای مفید از پیچیدگی ظاهری مهمتر است
کیا PV5، برنده عنوان Red Dot Winner، اولویت دیگری دارد. این مدل از خانواده خودروهای برقی PBV کیاست و برای پاسخ دادن به نیازهای متنوع حملونقل توسعه یافته است. مسئله اصلی طراحی در آن، فراهم کردن بیشترین فضای قابلاستفاده در محدوده ابعاد بیرونی منطقی است؛ هدفی که فرم جعبهای بدنه را توضیح میدهد.
سادگی ظاهر PV5 را باید در ارتباط با کاربری آن دید. ساختار ماژولار اجازه میدهد بخشهای مختلف خودرو متناسب با نیاز تغییر کنند، درحالیکه هویت کلی خانواده حفظ شود. نسخههای معرفیشده برای این خانواده عبارتاند از:
- نسخه مسافری برای جابهجایی سرنشینان؛
- نسخه باری برای حمل محموله؛
- نسخه ویژه جابهجایی افراد دارای محدودیت حرکتی؛
- نسخه ترکیبی برای پاسخگویی به کاربریهای توأمان.
مقایسه EV4 و PV5 روشن میکند که طراحی موفق برای دو محصول از یک برند لزوماً پاسخ یکسانی ندارد. اولی به دنبال تناسباتی متمایز برای خودروی سواری برقی است و دومی بر انعطاف کاربری و استفاده بهتر از فضا تکیه میکند. ارزش طراحی PV5 نیز در همین سادگی حسابشده قرار دارد، نه در تعداد خطوط یا پیچیدگی سطوح بدنه.
جنسیس GV60 ماگما؛ حفظ هویت لوکس در یک محصول پرفورمنس
جنسیس GV60 ماگما نخستین محصول تولیدی برنامه پرفورمنس ماگما معرفی شده و جایزه طراحی محصول رد دات ۲۰۲۶ را گرفته است. این خودرو بخشی از تلاش جنسیس برای گسترش هویت مستقل خود در بازار لوکس به حوزه محصولات عملکردمحور است؛ مسیری که باید میان ظاهر اسپرت و شخصیت تثبیتشده برند تعادل برقرار کند.
در مقایسه با GV60 استاندارد، بدنه عریضتر و ارتفاع کمتر از نخستین تفاوتهای قابلمشاهده هستند. این تغییرات تنها برای ایجاد چهرهای متفاوت مطرح نشدهاند و با هدف بهبود پایداری و کاهش مرکز ثقل نیز ارتباط دارند. رینگهای فورجکاریشده ۲۱ اینچی، ورودی هوای بزرگتر در جلو و اسپویلر عقب، دیگر اجزای شاخص طراحی بیرونیاند.
داخل کابین نیز همین ترکیب ادامه پیدا میکند. صندلیهای اسپرت و تریم اختصاصی، در کنار فضای لوکس قرار گرفتهاند و دکمه ویژه فعالسازی حالت ماگما، بخشی از ارتباط راننده با شخصیت عملکردی خودروست. بر اساس مشخصات ارائهشده، GV60 ماگما میتواند در حدود ۳٫۴ ثانیه از سکون به سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برسد.
نکته اصلی طراحی این مدل، افزودن نشانههای پرفورمنس با رویکردی کنترلشده است. قرار نیست ویژگیهای اسپرت، تمام هویت لوکس جنسیس را بپوشانند. در نتیجه، بدنه و کابین تلاش میکنند توانایی عملکردی خودرو را نشان دهند، اما از تغییرات ظاهری اغراقآمیزی که پیوستگی آن با دیگر محصولات برند را از بین ببرد فاصله بگیرند.
برابوس بودو و کوپرا راوال؛ از کربن تا تناسبات شهری
برابوس بودو؛ مواد پیشرفته بهعنوان بخشی از شخصیت خودرو
نام برابوس بیشتر با ارتقای محصولات مرسدسبنز و پروژههای خاص پیوند خورده است، اما بودو رویکرد متفاوتی در طراحی و توسعه خودرو نشان میدهد. این گرندتورر با آرایش صندلی ۲+۲ نفره و ساختار بدنه تمامکربنی، برای پیوند دادن ویژگیهای یک خودروی لوکس با قابلیتهای پرفورمنس شکل گرفته و عنوان Red Dot Winner را دریافت کرده است.
فیبر کربن در این پروژه تنها یک نشانه ظاهری نیست. کاربرد آن با کاهش وزن و آزادی بیشتر در شکلدهی قطعات ارتباط دارد. از طرف دیگر، ورودیهای هوای یکپارچه، اجزای آیرودینامیکی و اسپویلر فعال عقب باید در ترکیب کلی بدنه جا بگیرند؛ بهگونهای که نیازهای عملکردی، تناسبات اصلی خودرو را بر هم نزنند.
بودو از این نظر نمونهای از ارتباط نزدیک انتخاب مواد، مهندسی و طراحی است. ظاهر نهایی فقط حاصل ترسیم خطوط بدنه نیست؛ جنس قطعات و شیوه ادغام تجهیزات عملکردی نیز در آن نقش دارند. همین نگاه، استفاده از مواد پیشرفته را از یک ویژگی جداگانه به بخشی از هویت محصول تبدیل میکند.
کوپرا راوال؛ ابعاد کوچک، بدون کنار گذاشتن هویت برند
کوپرا راوال در نقطهای متفاوت از بازار قرار دارد و برای حضور در کلاس خودروهای برقی شهری آماده میشود. این مدل جمعوجور، با فرم چراغها، خطوط بدنه و تناسبات اسپرت خود از تصویر متعارف یک خودروی کوچک شهری فاصله میگیرد. عنوان Red Dot Winner آن نیز در شاخه طراحی محصول ثبت شده است.
معماری برقی راوال امکان قرار گرفتن باتری در کف بدنه را فراهم کرده و به شکلگیری تناسبات متفاوت کمک میکند. بدنه کوتاه، عرض نسبتاً زیاد، ارتفاع کمتر و نحوه سازماندهی فضای داخلی، عناصر مهم این طراحیاند. راوال نشان میدهد کوچک شدن ابعاد یک محصول، لزوماً به معنای کنار گذاشتن نشانههای بصری و شخصیت اسپرت سازنده نیست.
دو کانسپت جنسیس؛ آفرودر ۱۱۰۰ اسب بخاری و گرندتورر دونفره
حضور جنسیس در نتایج ۲۰۲۶ به یک خودروی تولیدی محدود نیست. X اسکورپیو کانسپت و ماگما GT کانسپت نیز در شاخه طراحی مفهومی جایزه گرفتهاند. این دو پروژه، دو مسیر مستقل برای نمایش ظرفیت طراحی برند هستند و باید جدا از افتخارات بخش Product Design بررسی شوند.
جنسیس X اسکورپیو کانسپت، خودرویی آفرودی با الهام از ساختار بدن عقرب است. رولکیج یکپارچه و ساختار لولهای محافظ، صرفاً اجزای پنهان فنی نیستند و در معماری و ظاهر خودرو نقش اصلی دارند. استفاده از فیبر کربن، فایبرگلاس و کولار نیز تلاشی برای همراه کردن مقاومت سازه با وزن کمتر است.
پیشرانه V8 این کانسپت حدود ۱۱۰۰ اسب بخار قدرت تولید میکند. ترکیب چنین توانی با ساختار محافظ و مواد سبک و مقاوم، تصویری از یک آفرودر افراطی ارائه میدهد. بااینحال، جایزه طراحی مفهومی آن را نباید نشانه عرضه قطعی یا تأیید ویژگیهای یک محصول تولیدی دانست؛ چنین نتیجهای از اطلاعات ارائهشده به دست نمیآید.
ماگما GT کانسپت در مقابل، یک گرندتورر دونفره با تناسبات موتوروسط است. بدنه پهن، ارتفاع کم، گلگیرهای عضلانی و تناسبات متأثر از خودروهای مسابقهای، برای نمایش سطح دیگری از هویت اسپرت و لوکس جنسیس کنار هم قرار گرفتهاند. در اینجا، تأکید بر فرم یک خودروی جادهای عملکردمحور است، نه معماری آشکار و محافظتشده یک آفرودر.
وجه مشترک این دو پروژه، استفاده از طراحی مفهومی برای آزمودن برداشتهای متفاوت از هویت برند است. تفاوت شدید ظاهر و ساختار آنها نیز اهمیت دارد: یک زبان طراحی میتواند در دو کاربری، پاسخهای کاملاً متفاوتی داشته باشد. جایزه هر دو در بخش Design Concept ثبت شده و همسطح جوایز خودروهای تولیدی طبقهبندی نمیشود.
این نتایج درباره طراحی خودرو چه میگویند؟
کنار هم قرار دادن برندگان، تعریف واحدی از زیبایی به دست نمیدهد. فراری SC40 از آزادی پروژه اختصاصی برای بازخوانی هویت برند استفاده میکند؛ فنومنو فرمهای جسورانه را با الزامات فنی همراه میسازد؛ EV4 به سراغ تناسبات متفاوت میرود و PV5 کاربرد را در مرکز تصمیمگیری قرار میدهد. در محصولات جنسیس، برابوس و کوپرا نیز عملکرد، مواد و هویت برند نقشهای متفاوتی دارند.
وجه مشترک مهمتر، ارتباط طراحی با مهندسی محصول است. فرم بدنه، ساختار فنی، مواد، روش تولید، مونتاژ و تجربه استفاده باید از ابتدا در کنار یکدیگر دیده شوند. برای مثال، طراحی یک قطعه پلاستیکی بدنه فقط تعیین شکل بیرونی آن نیست؛ ضخامت دیواره، خطوط جدایش قالب، انقباض مواد، استحکام، محل اتصال و کیفیت سطح نیز بر نتیجه اثر میگذارند.
همین منطق درباره قطعات فلزی، شاسی و اجزای آیرودینامیکی هم برقرار است. فاصله میان طراحی صنعتی و مهندسی تولید کمتر شده و زیبایی روی کاغذ، بهتنهایی موفقیت یک خودرو را تضمین نمیکند. امکان تولید با کیفیت مناسب، هزینه منطقی و قابلیت اطمینان بالا، بخش دیگری از مسئله است؛ هرچند جایزه طراحی بهخودیخود تأیید همه این ویژگیها نیست.
برای خریدار، برداشت کاربردی از این فهرست آن است که طراحی را متناسب با نیاز بسنجد: فضای مفید و دسترسی، تناسبات بدنه، جزئیات کابین یا هماهنگی ظاهر با کاربری. نشان رد دات میتواند توجه را به کیفیت طراحی جلب کند، اما جای بررسی مستقل ایمنی، وضعیت فنی و تناسب خودرو با بودجه را نمیگیرد. در خودروشاپ نیز امکان خرید اقساطی خودرو کارکرده مدل ۱۳۹۰ به بالا، با شرایط منعطف و ضمانت معتبر تا سقف ۸۰۰ میلیون تومان فراهم است.




نظرات کاربران
نظرات کاربران