مشخصات موتور تی یو فایو پلاس ایران خودرو (پیشرانه TU5P)

در اردیبهشت ۱۴۰۲، شرکت ساپکو با همکاری شرکت اطلس‌ پمپ سپاهان، به عنوان سازنده اصلی پمپ‌های روغن محصولات خانواده ایران‌خودرو، با استفاده از دانش فنی داخلی و الگوگرفتن از نمونه‌های خارجی موجود، طی یک سال گذشته، موفق به داخلی‌سازی و تولید انبوه پمپ‌روغن دورمتغیر برای پیشرانه TU5P شده است. این پروژه با ظرفیت تولید روزانه بیش از ۴۰۰ قطعه به بهره‌برداری رسیده است.

پمپ روغن دور متغیر نسبت به پمپ روغن دور ثابت مزایایی دارد که شامل عملکرد بهتر در افزایش نرخ جریان روان‌کاری تحت شرایط مختلف است. این شرایط می‌تواند شامل دما، سرعت و وضعیت بار پیشرانه باشد، به‌ویژه در زمان‌هایی مانند استارت خودرو زمانی که پیشرانه خاموش و سرد است.

در خرداد ماه 1401، شرکت ایران خودرو با انتشار اطلاعیه‌ای بهاری، مشخصات روغن موتور مناسب برای مدل‌های مختلف موتورهای TU3، TU5 و TU5P جدید خود را اعلام کرد.

گرانروی و رده کارایی روغن باید بر اساس دفترچه معتبر همان خودرو، نوع موتور و ویرایش سند تعیین شود؛ توصیه یک مدل را نمی‌توان بدون بررسی به همه محصولات خانواده TU تعمیم داد. برای نمونه، در دفترچه تارا ویرایش ششم، مورخ ۲۹ شهریور ۱۴۰۲، مشخصات 10W40 SL آمده است. درباره استفاده از رده‌های دیگر، از جمله SN، توصیه منطبق با همان خودرو و اصلاحیه معتبر سازنده را بررسی کنید.

حجم روغن نیز برای همه نسخه‌ها یکسان نیست. جزوه آموزشی تارا، مدرک ۱۸۱۵۹ زمستان ۱۳۹۹، برای TU5P مقدار ۳٫۲۵ لیتر با تعویض فیلتر و ۳ لیتر بدون تعویض فیلتر را ذکر می‌کند؛ اما دفترچه تارا ویرایش ششم در صفحه ۱۴۳، حجم با تعویض فیلتر را ۳٫۴ لیتر اعلام کرده است. این اعداد را به تمام موتورهای TU3، TU5 و TU5P تعمیم ندهید؛ مقدار و روش کنترل سطح روغن باید از دفترچه منطبق با نسخه واقعی خودرو گرفته شود.

برای بررسی گرانروی، رده کارایی و مشخصات محصول، راهنمای تطبیق دفترچه و برچسب روغن TU5P را بخوانید. نام موتور به‌تنهایی جای تطبیق دفترچه با مدل و نسخه خودرو را نمی‌گیرد.

اگر مالک یکی از خودروهای ایران خودرو یا سایپا هستید، پیشنهاد می‌کنیم مطالب زیر را درباره نکات مهم روغن موتور این خودروها مطالعه کنید:

در خرداد 1401، با تائید همکاری مشترک ایران‌خودرو و سایپا، موتور بهبود یافته TU5 پلاس ایران‌خودرو به زودی بر روی برخی از محصولات سایپا نیز نصب خواهد شد.

این موتور نسبتاً جدید، پس از نصب و آزمایش موفق بر روی مدل‌های مختلف، اکنون به یک خودرو از دسته سدان‌های پرحاشیه سایپا، یعنی سایپا شاهین، می‌رسد. انتظار می‌رود در طی یک سال آینده، این موتور در این خودرو نیز به خوبی جا بیفتد. همچنین بخوانید از وام با سیم کارت و وام با طلا و جواهرات و وام با سند ملکی از سایت خودروشاپ. 

بر اساس آخرین اطلاعات موجود، موتور TU5P به همراه گیربکس 6 دنده اتوماتیک جدید ایران‌خودرو برای این خودرو در نظر گرفته شده است. با این حال، هنوز روشن نیست که آیا این موتور برای دیگر مدل‌ها نیز مورد استفاده قرار خواهد گرفت یا خیر.

خرداد 1400: تولید موتور TU5 ایران‌خودرو از سال 1401 متوقف خواهد شد. آقای صدری، معاون تولید قطعات و مجموعه‌های ایران‌خودرو، با اعلام این خبر گفت که طبق برنامه‌ریزی این شرکت، موتور جدید +TU5 یا TU5P قرار است تا یک سال آینده جایگزین موتور TU5 شود. در حال حاضر، خطوط تولید ایران‌خودرو ظرفیت تولید ۱۰۰۰ دستگاه موتور TU5 پلاس در روز را دارند.

در زمان انتشار خبر خرداد ۱۴۰۰، ایران خودرو از موتور TU5 برای خودروهای پژو 206 هاچبک و صندوقدار به همراه پژو پارس LX بهره می‌برد.

آذرماه ۱۳۹۹: در حاشیه مراسم رونمایی که با حضور مدیرعامل این شرکت و وزیر صنعت، معدن و تجارت در ۲۹ آذر ۹۹ برگزار شد، مطلع شدیم که ایران خودرو نام موتور تارا را از EC5 به TU5 پلاس تغییر داده و تولید انبوه آن را نیز آغاز کرده است. اکنون این سوال مطرح است که آیا تفاوتی میان این دو موتور وجود دارد؟

پاسخ منفی است! ایران خودرو به دلایل داخلی‌سازی، تصمیم گرفته که از نام TU5+ به جای نام EC5 استفاده کند. حتما می‌دانید که موتور TU5 پلاس، نسخه بهبود یافته TU5 است که علاوه بر افزایش قدرت و گشتاور، آلایندگی کمتری نیز دارد.

در پاییز ۱۳۹۹، آقای مقیمی، مدیرعامل ایران خودرو، در حاشیه مراسم افتتاح خط تولید موتور TU5 پلاس اظهار داشت که TU5+ نخستین موتوری است که به صورت داخلی با فناوری تنظیم خروجی روغن تولید شده است. این ویژگی امکان کنترل فشار روغن را در مواقع غیرضروری فراهم می‌کند، که نتیجه آن کاهش مصرف سوخت و افزایش کارایی موتور است. همچنین، فناوری زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها (CVVT) یکی دیگر از مزایای جالب توجه TU5+ نسبت به مدل قبلی، یعنی TU5، محسوب می‌شود.

مصرف سوخت موتور TU5 پلاس در خودروهای مختلف متفاوت است، اما باید بدانید که خودروی «تارا دنده‌ای» با این موتور جدید، حدوداً ۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر در سیکل ترکیبی سوخت مصرف می‌کند.

در سال‌های اخیر، شرکت ایران خودرو محصولات متنوعی از جمله پژو پارس LX، رانا LX و پنج دنده، پژو 207 و حتی سمند LX را با موتورهای خانواده TU5 به بازار عرضه کرده است. با این حال، برجسته‌ترین خودرویی که با موتور TU در ایران تولید شده است، بدون شک خانواده پژو 206 می‌باشد. چرا که نسخه‌های متفاوتی از موتور TU بر روی مدل‌های مختلف این خانواده نصب شده‌اند. در جدول زیر، دو نوع معروف از موتور TU که برای پژو 206 استفاده می‌شوند، مشاهده می‌کنید:

موتور TU به دو صورت با سیستم برقی مالتی‌پلکس (MUX) و بدون مالتی‌پلکس تولید شده است. در جدول زیر، تفاوت‌های فنی مدل‌های مختلف پژو 206 هاچبک را می‌توانید مشاهده کنید:

در جدول زیر، می‌توانید تفاوت‌های هر یک از چهار نسخه موتور TU که در خانواده پژو 206 به کار رفته‌اند را مشاهده کنید:

در سال 1989، شرکت پژو-سیتروئن موتورهای TU را به جای موتورهای XU معرفی کرد. اگرچه این موتورهای جدید از جهت معماری سرسیلندر با نسل پیشین خود تشابهاتی داشتند، تفاوت‌های مهمی نیز در طراحی مشاهده می‌شد. موتورهای XU بر اساس زنجیره زمان‌بندی سوپاپ و سیلندر طراحی شده بودند، در حالی که این تکنولوژی در موتورهای TU با استفاده از تسمه زمان‌بندی جایگزین شد.

موتورهای TU دیزلی با اضافه شدن حرف D به کد موتور، شناسایی می‌شدند و به‌طور کلی تا سال 2014 قلب تپنده بسیاری از مدل‌های پژو و سیتروئن بوده‌اند.

کمپانی پژو-سیتروئن برای جایگزینی موتورهای TU از موتورهایی با کد EB و موتورهای Prince، که با همکاری شرکت ب‌ام‌و تولید شده بودند، استفاده کرد. همچنین برای بازارهای روسیه، چین، آمریکای لاتین و شمال آفریقا، موتورهای TU را با نام EC معرفی کرد. این موتورهای جدید با بهینه‌سازی‌های انجام‌شده در سیستم مکش و گردش روغن، بهبود یافته و مناسب‌تر شده‌اند.

تفاوت اصلی موتور EC5 با TU5 در تکنولوژی زمان‌بندی متغیر سوپاپ‌ها (CVVT) نهفته است. این تکنولوژی اولین بار توسط شرکت پورشه با نام VarioCam، معرفی شد، یک قرن پس از ساخت اولین موتور احتراق داخلی. امروزه بسیاری از شرکت‌های خودرو‌سازی، از روش‌های مشابهی برای بهینه‌سازی عملکرد پیشرانه‌های خود استفاده می‌کنند. افزایش بازدهی، کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی و افزایش طول عمر موتور، از جمله مزایای این زمان‌بندی تنظیم‌شونده سوپاپ ورودی هستند.

سامانه CVVT زمان باز و بسته‌شدن سوپاپ‌های ورودی را متناسب با دور و بار موتور تغییر می‌دهد تا پرشدن سیلندر، گشتاور، مصرف سوخت و آلایندگی بهینه شود. طبق جزوه آموزشی موتور و گیربکس دستی تارا، مدرک ۱۸۱۵۹، در TU5P زمان‌بندی سوپاپ‌های هوا متغیر و زمان‌بندی سوپاپ‌های دود ثابت است.

در پایان باید به نگارش پیشرانه جایگزین TU، یعنی سری Prince نیز اشاره کنیم. گروه خودروسازی PSA ساخت موتورهای این سری را با همکاری شرکت ب‌ام‌و، بر پایه موتور TU5، به پیش می‌برد.

در سال ۲۰۰۶، مدل اصلی ۲۰۷ اولین خودرویی بود که این پیشرانه را به کار گرفت. تجهیز شدن با تکنولوژی Valvetronic ب‌ام‌و، پمپ روغن با جریان کنترل‌شونده، زنجیر تایم و ریخته‌گری نوین بلوک موتور باعث افزایش طول عمر و مقاومت موتور در برابر کمپرس‌های بالا و امکان نصب توربوشارژر شده است.

برای کسب اطلاعات به‌روز درباره موتورهای تولید داخل و مشاهده مشخصات فنی انواع موتورهای جدید از ایران‌خودرو، سایپا و سایر خودروسازان ایرانی، می‌توانید مقالات برگزیده زیر را مطالعه نمایید.